سامانه معاملات در بورس

در درس قبل گفتیم که اولین روش خرید و فروش اوراق بهادار در بورس مراجعه حضوری به کارگزاری و تکمیل فرم مربوطه است. همچنین درباره نحوه تکمیل فرم سفارش خرید و فروش و کارمزدهای مربوط به این فرآیند هم به طور کامل توضیح دادیم. در این درس قصد داریم در مورد نحوه کارکرد سامانه معاملات در بورس صحبت کنیم.

اگر یادتان باشد، قبل از این که سه روش دیگر خرید و فروش در بورس یعنی روش ارائه سفارش به صورت تلفنی، اینترنتی و خرید و فروش آنلاین را توضیح دهیم قرارشد سازوکار معاملات در سامانه معاملات بورس را بریتان تشریح کنیم. خرید و فروش اوراق بهادار در سامانه معاملات بورس براساس سازوکار نام آشنای حراج انجام می‌شود البته یک حراج کاملا پیشرفته و مکانیزه. حراجی که اولویت اول آن قیمت مناسب و اولویت دومش زمان ارائه سفارش است.

بگذارید با یک مثال این موضوع را توضیح دهیم. فرض کنید شما در ساعت 9 صبح به کارگزاری بورس مراجعه می‌کنید و فرم درخواست خرید 1000 سهم شرکت الف به قیمت هر سهم 1500 ریال یا 150 تومان را تکمیل و همراه فیش واریزی به کارگزار تحویل می‌دهید.طبیعتا کارگزار بلافاصله درخواست خرید شما را وارد سامانه معاملات در بورس می‌کند. در همان زمان یعنی ساعت 9 صبح فرد دیگری هم به یک شرکت کارگزاری در منطقه یا شهر دیگر مراجعه می‌کند، و با تکمیل فرم مربوطه درخواست خرید سهام شرکت الف البته با قیمت 1520 ریال یا 152 تومان را به کارگزار ارائه می‌دهد و کارگزار درخواست وی را وارد سامانه معاملات می‌کند. در چنین شرایطی سامانه معاملات درخواست خرید فرد دوم را در مقایسه با درخواست شما در اولویت قرار می‌دهد چرا که فرد دوم برای خرید قیمت بالاتری پیشنهاد داده و طبیعتا متقاضیان فروش سهام شرکت الف ترجیح می‌دهند سهام خود را قیمت بالاتری به فروش برسانند. درمورد فروش هم دقیقا به همین صورت است با این تفاوت که در فروش سهام و سایر اوراق بهادار هرچه قیمت کمتر باشد در اولویت بالاتری قرار می‌گیرد. چون خریداران ترجیح می‌دهند اوراق بهادار را با کمترین قیمت  خریداری کنند. بنابراین مشخص شد که اولین معیار در اولویت بندی درخواست های خرید و فروش توسط سامانه پیشرفته معاملات بورس، اولویت براساس قیمت است.

اما منظور از اولویت دوم یعنی اولویت براساس زمان  چیست؟ در مثال قبلی فرض کنید شما درخواست خرید 1000 سهم شرکت الف با قیمت هر سهم 1500 ریال را در ساعت9 صبح به کارگزاری داده اید و فرد دیگری درخواست خرید 1000 سهم شرکت با همان قیمت را در ساعت 9 و 10 دقیقه صبح یعنی 10 دقیقه پس از درخواست شما ارائه می‌دهد. در این شرایط سامانه معاملات به صورت خودکار اولویت خرید را به شما می‌دهد و ابتدا برای شما سهام شرکت الف را خریداری می‌کند. بنابراین طبیعتا اگر تنها 1000 سهم از سهام شرکت الف برای فروش عرضه شده باشد، سامانه معاملات آن سهام را به شما تخصیص می‌دهد و فرد دیگر از خرید سهام باز می‌ماند.

اما با توجه به تعدد و تنوع قیمت های وارد شده در سامانه معاملات دقیقا چه زمانی خرید و فروش در سامانه معاملات در بورس انجام می‌شود؟ زمانی که قیمت پیشنهادی خرید و قیمت پیشنهادی فروش با هم برابر شوند، سامانه معاملات به طور خودکار خرید و فروش را انجام می‌دهد و طبیعتا بلافاصله سفارش های انجام شده از صف خرید و فروش برداشته می‌شود. یک روز بعد از انجام معامله کارگزار رسید انجام معامله را که اصطلاحا به آن اعلامیه خرید می‌گویند، به سرمایه گذار تحویل می‌دهد. اعلامیه خرید  سند رسمی نیست و در آن تنها اطلاعات مانند تعداد سهام خریداری شده، مبلغ سرمایه گذاری و مبلغ کارمزد های کسر شده ذکر می‌شود. سرمایه گذار همچنین باید یک روز پس از خرید اوراق بهادار به شرکت  کارگزاری مراجعه و گواهی نقل و انتقال اوراق بهادار خریداری شده را از کارگزار دریافت کند. چون هنگامی که سرمایه گذار قصد فروش اوراق بهادار خود را داشته باشد باید گواهی نقل و انتقال سهام را به شرکت کارگزار ارائه دهد.

در این درس با نحوه انجام معاملات در سامانه معاملات در بورس آشنا شدیم.  در درسهای بعدی می‌بینیم که چه روش های دیگری به جز روش مراجعه حضوری برای خرید و فروش اوراق بهادار در بورس وجود دارد.

تماس و واتس آپ اکسپرت سفارشی: ۰۷۷۳۳۴۳۳۲۱۱ – ۰۹۹۲۹۱۶۹۳۰۷