ارزش اسمی سهام

در بیان مفهوم «ارزش اسمی» در اقتصاد، باید قبل از هر چیز به تفاوت آن با «ارزش واقعی» اشاره کرد؛در سطح کلان منظور از «ارزش اسمی»، ارزش پولی یک کالا یا دارایی است که تورم را نادیده می‌گیرد. درحالی‌که «ارزش واقعی» یک دارایی، نشان‌دهنده ارزش واقعی تحقق‌یافته آن است. این مقادیر اسمی و واقعی، برای نرخ بهره، تولید ناخالص داخلی و بسیاری دیگر از مفاهیم اقتصادی هم اعمال می‌شوند که در مقالاتی دیگر مورد بررسی قرار خواهند گرفت. برای کسب اطلاعات بیشتر در این مورد پیشنهاد میکنیم مقاله آموزش تحلیل بنیادی را مطالعه نمایید.

در اینجا قصد داریم به بیان مفهوم ارزش اسمیِ سهام بپردازیم.

«ارزش اسمی» یا «قیمت اسمی» هر سهم، مبلغی است که برای آن سهم در اساسنامه و همچنین بر روی برگه سهم قید می‌شود. پذیره‌نویسی سهام آن شرکت نیز بر اساس همین قیمت اسمی انجام خواهد شد. اما تعیین قیمت اسمی یک سهم در اساسنامه، به این معنا نیست که خرید و فروش سهم هم باید به همین قیمت انجام شود.

می‌دانیم که معاملات در بازار سهام براساس عرضه و تقاضا انجام می‌شود. اگر تقاضا برای سهمی افزایش پیدا کند و تعداد سهام موردنظرِ موجود در بازار، کمتر از میزان تقاضا باشد، قیمت سهم رشد خواهد کرد و اگر تقاضا برای سهمی کاهش پیدا کرده و اکثر سهامداران آن تمایل به فروش سهام خود داشته باشند، قیمت سهم نیز کاهش پیدا خواهد کرد.

ارزش اسمی هر سهم از تقسیم سرمایه قانونی شرکت بر تعداد برگه سهم‌هایی که منتشر کرده به‌دست می‌آید.

در ایران ارزش اسمی برای هر برگه سهم عادی ۱۰۰۰ ریال (۱۰۰ تومان) است. این قیمت معمولاً با قیمتی که خرید و فروش در آن اتفاق می‌افتد بسیار متفاوت است. این اختلاف قیمتی به دلیل تاثیر عرضه و تقاضا در بازار اتفاق می‌افتد.

سهام ممتاز شرکت‌ها ارزش اسمی متفاوتی دارند. این ارزش اسمی نشان‌دهنده مبلغی است که در تاریخ بعدی، شرکت به سهامدار بدهکار است. این مبلغ معمولاً باید با ارزش بازار سهم همخوانی بیشتری داشته باشد.

در کنار ارزش اسمی سهام شرکت‌ها، ارزش اسمی اوراق قرضه (Face Value) مفهومی متفاوت است که در برخی موارد با ارزش اسمی سهام (Par Value) اشتباه گرفته می‌شود. ارزش اسمی اوراق قرضه، ارزش ریالی بهره‌های پرداختی به دارنده اوراق قرضه (سودی که به اوراق قرضه تعلق می‌گیرد) را تعیین می‌کند. اما ارزش واقعی اوراق قرضه که تحت‌تأثیر عواملی مانند میزان اعتبار اوراق و نرخ بهره بازار است، می‌تواند برابر با ارزش اسمی اوراق یا بیشتر از آن باشد.

کاربرد ارزش اسمی سهام

اختلافی که بین ارزش اسمی و قیمت فروش یک سهم وجود دارد، صَرف سهام (Share Premium) نامیده می‌شود. این عدد تاأثیر بسزایی در ترازنامه شرکت‌ها و انتشار سهام خواهد داشت.

فرض کنید یک شرکت به دلایلی قصد افزایش سرمایه ۷۰۰ میلیون تومانی داشته باشد. بنابراین ۷ میلیون سهم به ارزش اسمی ۱۰۰ تومان منتشر می‌کند. اما آن را به قیمتی بیش از ۱۰۰ تومان (مثلاً ۳۰۰ تومان) به فروش می‌رساند. پس از اتمام مراحل افزایش سرمایه، حسابدار شرکت مبلغ ۸۰۰ میلیون را به‌عنوان سرمایه قانونی شرکت که از طریق افزایش سرمایه جذب شده، ثبت می‌کند و مابقی آن یعنی یک میلیارد و ششصد میلیون تومان (۱۶۰۰۰۰۰۰۰۰ = ۲۰۰ × ۸۰۰۰۰۰۰) را به عنوان صَرف سهام ثبت خواهد کرد.

شرکت‌ها این امکان را دارند که صَرف سهام را به‌عنوان اندوخته شرکت حفظ کنند تا در راستای تأمین مالی شرکت مورد استفاده قرار گیرد، آن را به‌عنوان سهام جدید در اختیار سهامداران سابق قرار دهند یا به‌صورت نقدی در بین سهامداران قبلی تقسیم کنند.

سؤالات متداول

ارزش اسمی سهام چیست؟

ارزش اسمی هر سهم، مبلغی است که بر روی برگه هر سهم و در اساسنامه شرکت قید شده است و پذیره‌نویسی سهم با این قیمت انجام می‌شود.

ارزش اسمی سهام چگونه محاسبه می‌شود؟

این ارزش از تقسیم سرمایه قانونی شرکت بر تعداد برگه سهم‌هایی که شرکت منتشر کرده به‌دست می‌آید.

ارزش اسمی سهام در ایران چقدر است؟

ارزش سهام عادی در ایران معادل با ۱۰۰۰ ریال (۱۰۰ تومان) است و اغلب، اختلاف بسیاری با ارزش بازار سهم دارد اما سهام ممتاز شرکت، ارزش متفاوتی دارند و به‌طور معمول، همخوانی و مطابقت بیشتری با ارزش بازار سهم دارند.

ارزش بازار سهم چیست؟

ارزش بازار هر سهم، قیمتی است که سهم موردنظر با آن مبلغ در بازار مورد معامله قرار می‌گیرد. این ارزش تحت‌تأثیر میزان عرضه و تقاضای موجود تعیین می‌شود و می‌تواند بیشتر از ارزش اسمی سهم، کم‌تر از ارزش اسمی یا برابر با آن باشد.

ارزش ذاتی سهم چیست؟

ارزش ذاتی یا واقعی یک سهم، ارزشی است که سرمایه‌گذاران بازار برای آن سهم قائل هستند و با بررسی تمام جوانب یک شرکت اعم از نوع فعالیت، صورت‌های مالی، پتانسیل رشد شرکت در آینده، دارای‌های نامشهود و مشهود تحت تملک شرکت و… پیش‌بینی می‌شود.

جمع‌بندی

در این مقاله تلاش کردیم ارزش اسمی سهام را مورد بررسی قرار دهیم. «ارزش اسمی» یا «قیمت اسمی» هر سهم، مبلغی است که برای آن سهم در اساسنامه و همچنین بر روی برگه سهم قید می‌شود. مطابق قانون این قیمت برای هر سهم ۱۰۰۰ ریال (۱۰۰ تومان) است.