ربات آربیتراژ چیست؟ انواع، سود واقعی پس از کارمزد و نشانههای کلاهبرداری
فهرست مطالب
فهرست مطالب
- انواع ربات آربیتراژ
- سود واقعی ربات آربیتراژ: یک مثال عددی
- هزینهها و ریسکهای پنهان آربیتراژ
- ربات آربیتراژ رایگان و سکوهای «سود ثابت»
- ربات آربیتراژ اختصاصی چه چیزهایی لازم دارد؟
- آربیتراژ در فارکس و متاتریدر
- پرسشهای رایج
- ربات آربیتراژ واقعاً سود میدهد؟
- ربات آربیتراژ رایگان کدام است؟
- آربیتراژ بین صرافیهای ایرانی ممکن است؟
- آربیتراژ مثلثی چیست؟
ربات آربیتراژ برنامهای است که قیمت یک دارایی را همزمان در چند بازار میپاید و وقتی اختلاف قیمت از هزینهٔ معامله بیشتر شد، در بازار ارزانتر میخرد و در بازار گرانتر میفروشد. سود هر معامله کوچک است و رقابت با رباتهای دیگر شدید، پس سرعت، کارمزد و موجودی آماده در هر دو صرافی تعیین میکنند که یک اختلاف قیمت واقعاً سود بشود یا نه.
این راهنما میگوید ربات آربیتراژ چند نوع است، سود واقعیاش بعد از کارمزد با یک مثال عددی چقدر میشود، چه هزینههای پنهانی دارد، سکوهایی که با اسم «ربات آربیتراژ» سود ثابت وعده میدهند چه نشانههایی دارند و ربات آربیتراژ اختصاصی به چه چیزهایی نیاز دارد.
انواع ربات آربیتراژ
| نوع | چطور کار میکند | ریسک اصلی |
|---|---|---|
| بین صرافیها (Cross-exchange) | در صرافی A میخرد و همزمان در صرافی B میفروشد؛ با موجودی آماده در هر دو صرافی، بیآنکه برای هر معامله انتقالی انجام دهد. | بسته شدن اختلاف پیش از پر شدن هر دو سفارش، و هزینهٔ انتقال برای متعادل کردن موجودی |
| مثلثی (Triangular) | سه معامله در یک صرافی، مثلاً تتر به بیتکوین، بیتکوین به اتریوم و اتریوم به تتر، وقتی نرخها طوریاند که آخر کار تتر بیشتری از اول دارید. | سه کارمزد پشت سر هم و لغزش قیمت در جفتارزهای کمحجم |
| اسپات و فیوچرز (Cash and carry) | در بازار نقد میخرد و هماندازه در قرارداد دائمی میفروشد تا اختلاف قیمت قرارداد یا نرخ تأمین مالی (Funding rate) را بگیرد. | عوض شدن علامت نرخ تأمین مالی، و لیکویید شدن طرف فیوچرز در جهش تند اگر اهرم بالا باشد |
| آماری (Statistical) | دو دارایی که معمولاً با هم حرکت میکنند؛ وقتی فاصلهشان غیرعادی شد، یکی را میخرد و دیگری را میفروشد. | شکستن رابطهٔ دو دارایی؛ این نوع دیگر آربیتراژ کمریسک نیست |
| صرافی غیرمتمرکز (DEX) | اختلاف قیمت بین استخرهای صرافیهای غیرمتمرکز روی بلاکچین را میگیرد. | کارمزد شبکه، رقابت رباتهای سریعتر و خطای قرارداد هوشمند |
سود واقعی ربات آربیتراژ: یک مثال عددی
عددهای این مثال فرضیاند؛ کارمزد واقعی هر صرافی را از جدول کارمزد خودش ببینید. بیتکوین در صرافی A به ۶۰٬۰۰۰ دلار و در صرافی B به ۶۰٬۲۴۰ دلار معامله میشود، یعنی ۰٫۴ درصد اختلاف. ربات با ۱۰٬۰۰۰ تتر در A میخرد و همان مقدار بیتکوین را همزمان در B میفروشد. کارمزد هر معامله ۰٫۱ درصد است.
- فروش در B: ۱۰٬۰۴۰ تتر، یعنی ۴۰ تتر بیشتر از پول خرید.
- دو کارمزد معامله: حدود ۱۰ تتر برای خرید و ۱۰ تتر برای فروش؛ سود به حدود ۲۰ تتر یعنی ۰٫۲ درصد میرسد.
- متعادل کردن موجودی: حالا A بیتکوین بیشتر و B تتر بیشتری دارد. اگر کارمزد برداشت بیتکوین ۰٫۰۰۰۲ بیتکوین (حدود ۱۲ دلار) و کارمزد انتقال تتر ۱ دلار باشد، سود به حدود ۷ تتر میرسد.
- لغزش قیمت: اگر هر سفارش فقط ۰٫۰۵ درصد بدتر از قیمتی که دیده شده پر شود، حدود ۱۰ تتر دیگر کم میشود و نتیجه حدود ۳ تتر ضرر است.
یعنی اختلاف ۰٫۴ درصدی که روی صفحه سود به نظر میرسد، میتواند به ضرر تبدیل شود. ربات آربیتراژ خوب پیش از هر معامله همین حساب را با کارمزد واقعی و عمق سفارشها انجام میدهد و فقط وقتی معامله میکند که سود خالص از یک حد مشخص بیشتر باشد.
هزینهها و ریسکهای پنهان آربیتراژ
- زمان انتقال: تا انتقال از یک صرافی به دیگری برسد، اختلاف قیمت معمولاً بسته شده است. برای همین رباتها با موجودی آماده در هر دو صرافی کار میکنند و انتقال فقط برای متعادل کردن موجودی است.
- عمق سفارشها: آخرین قیمت فقط برای حجم کمی معتبر است. ربات باید دفتر سفارش (Order book) را بخواند و قیمت میانگینی را که حجم خودش با آن پر میشود حساب کند.
- محدودیت برداشت و قطع API: یک صرافی میتواند برداشت یا API را موقتاً ببندد و موجودی ربات در آن گیر بماند.
- ریسک خود صرافی: هر موجودی که در صرافی میماند، به اعتبار همان صرافی وابسته است.
- رقابت: اختلافهای بزرگ و آشکار را رباتهای سریعتر در کسری از ثانیه میبندند؛ اختلافی که مدت زیادی باز میماند، اغلب دلیلی مثل بسته بودن برداشت در یکی از صرافیها دارد.
ربات آربیتراژ رایگان و سکوهای «سود ثابت»
وقتی سایتی میگوید ربات آربیتراژش هر ماه سود ثابت میدهد و فقط باید پول را به حساب همان سکو بسپارید، شما ربات نمیخرید؛ پولتان را به یک شرکت میسپارید. نشانههای هشدار اینهاست:
- سود ماهانهٔ ثابت یا تضمینی، بهخصوص چند ده درصد در ماه؛
- پورسانت برای آوردن عضو تازه با کد معرف؛
- برداشت با تأخیر، شرط یا سقف؛
- نبودن هیچ گزارش قابل بررسی از معاملهها، فقط عکس صفحهٔ سود.
آربیتراژ واقعی سود کم و نامنظم دارد و فرصتش با رقابت کم میشود، پس سود ثابت و بالا با منطق خود آربیتراژ جور درنمیآید. ربات آربیتراژ رایگان واقعی نرمافزار متنبازی است که خودتان روی کامپیوتر یا سرورتان اجرا میکنید و پول در حساب خودتان در صرافی میماند؛ مثلاً هامینگبات (Hummingbot) استراتژیهایی برای آربیتراژ بین صرافیها دارد. فهرست رباتهای رایگان و پولی دیگر در بهترین ربات ترید ارز دیجیتال آمده است.
ربات آربیتراژ اختصاصی چه چیزهایی لازم دارد؟
- دادهٔ لحظهای: قیمت و دفتر سفارش هر دو صرافی با وبسوکت، نه پرسوجوی هر چند ثانیه.
- حساب سود خالص پیش از معامله: اختلاف قیمت منهای کارمزد هر دو طرف، لغزش تخمینی از روی عمق سفارشها و سهم کارمزد انتقال.
- اجرای همزمان: فرستادن دو سفارش با هم و برنامهٔ روشن برای وقتی که فقط یکی پر شد.
- مدیریت موجودی: سقف حجم هر معامله و هشدار وقتی موجودی یک طرف از حد کمتر شد.
- امنیت: کلید API فقط با دسترسی معامله، بدون دسترسی برداشت.
- گزارش و توقف: ثبت هر معامله و توقف خودکار پس از چند خطا یا ضرر پشت سر هم.
صرافیهای ایرانی مثل نوبیتکس و والکس API عمومی دارند و ربات اختصاصی از همین راه به آنها وصل میشود. اختلاف قیمت بین بازار ریالی و تتری هم فقط وقتی سود است که کارمزد تبدیل و محدودیت برداشت ریالی در حساب بیاید. جزئیات ساخت و سفارش در طراحی ربات ارز دیجیتال آمده است.
آربیتراژ در فارکس و متاتریدر
در فارکس هم آربیتراژ هست، مثلاً آربیتراژ مثلثی بین سه جفتارز یا استفاده از تأخیر قیمت یک بروکر نسبت به بروکر دیگر (Latency arbitrage). بسیاری از بروکرها آربیتراژ تأخیری را در شرایط حساب ممنوع کردهاند و ممکن است سود آن را باطل کنند، پس پیش از ساخت چنین اکسپرتی شرایط بروکر را بخوانید. توضیح پایهٔ آربیتراژ و هج اسپات و فیوچرز در آربیتراژ چیست آمده است.
پرسشهای رایج
ربات آربیتراژ واقعاً سود میدهد؟
میتواند، ولی سود هر معامله کوچک است و بعد از کارمزد، لغزش و هزینهٔ انتقال اغلب به صفر نزدیک میشود. رباتی سود میبرد که سریعتر است، کارمزد کمتری میدهد و در هر دو صرافی موجودی آماده دارد.
ربات آربیتراژ رایگان کدام است؟
نرمافزارهای متنباز مثل Hummingbot که خودتان نصب و تنظیم میکنید. سایتی که «ربات آربیتراژ رایگان» با سود ماهانهٔ ثابت عرضه میکند و پول را نزد خودش نگه میدارد، ربات رایگان نیست.
آربیتراژ بین صرافیهای ایرانی ممکن است؟
اختلاف قیمت بین صرافیهای ایرانی پیش میآید، ولی کارمزد معامله، محدودیت برداشت و سرعت تسویهٔ ریالی را باید در حساب آورد. با API عمومی صرافیها میشود رباتی ساخت که اول سود خالص را حساب کند و بعد معامله کند.
آربیتراژ مثلثی چیست؟
سه معامله پشت سر هم در یک صرافی، وقتی نرخ سه جفتارز با هم جور نیستند و دور زدن آنها در پایان دارایی بیشتری از اول میدهد. چون سه کارمزد پرداخت میشود، اختلاف باید از جمع آنها بیشتر باشد.
معامله در بازار ارز دیجیتال ریسک از دست دادن سرمایه دارد و این مطلب آموزشی است، نه پیشنهاد معامله.
دیدگاه خود را بنویسید