اندیکاتور فوت پرینت در متاتریدر ۵: داده‌ای که لازم دارد و جایی که معنا دارد

فوت پرینت (Footprint) نموداری است که داخل هر کندل نشان می‌دهد در هر سطح قیمت چه حجمی معامله شده، و چه مقدار از آن را خریداران و چه مقدار را فروشندگان با سفارش بازار انجام داده‌اند. کندل معمولی فقط چهار قیمت دارد: باز شدن، سقف، کف و بسته شدن. فوت پرینت همان کندل را به ردیف‌های قیمت می‌شکند و کنار هر ردیف دو عدد می‌گذارد: حجمی که به قیمت خرید (Bid) خورده و حجمی که به قیمت فروش (Ask) خورده است.

این نمودار فقط به اندازهٔ داده‌ای که پشتش است ارزش دارد. این راهنما می‌گوید فوت پرینت چه داده‌ای لازم دارد، در متاتریدر ۵ روی کدام نمادها واقعی است و روی کدام نه، در فارکس و طلا چه جایگزین صادقانه‌ای هست، و اگر اندیکاتور فوت پرینت برای متاتریدر سفارش می‌دهید، چه بنویسید.

فوت پرینت چه چیزی را نشان می‌دهد؟

هر ردیف فوت پرینت به شکل «حجم Bid × حجم Ask» است. حجم سمت Bid معامله‌هایی است که فروشنده با سفارش بازار انجام داده و به خریدارِ منتظر خورده است؛ حجم سمت Ask برعکس، کار خریدارِ عجول است. از همین دو عدد سه مفهوم اصلی ساخته می‌شود:

• دلتا (Delta): حجم Ask منهای حجم Bid، برای هر ردیف و برای کل کندل. دلتای مثبت یعنی خریداران با سفارش بازار فعال‌تر بوده‌اند.
• نقطهٔ کنترل (POC): سطح قیمتی که بیشترین حجم کندل در آن معامله شده است.
• عدم تعادل (Imbalance): وقتی حجم Ask یک ردیف چند برابر حجم Bid ردیف پایینی‌اش باشد (معمولاً سه برابر)، آن ردیف خرید غالب نشان داده می‌شود. فروش غالب هم برعکس سنجیده می‌شود.

یک مثال با عددهای فرضی، برای یک کندل یک‌دقیقه‌ای از یک قرارداد بورسی:

جمع Ask برابر ۱۷۵ و جمع Bid برابر ۹۵ است، پس دلتای این کندل ۸۰+ است. نقطهٔ کنترل 100.3 است، با ۱۳۱ قرارداد. در 100.3 هم حجم Ask (۹۶) بیش از سه برابر حجم Bid ردیف پایینی، یعنی 100.2 (۳۰) است. پس 100.3 ردیف عدم تعادل خرید است.

چه داده‌ای لازم دارد؟

فوت پرینت واقعی به فهرست تک‌تک معامله‌ها نیاز دارد: قیمت، حجم و اینکه سفارش بازار از کدام طرف آمده است. در متاتریدر ۵ این داده با تابع CopyTicks خوانده می‌شود. برای نمادهای بورسی، هر تیک معامله قیمت آخر (Last)، حجم و پرچم‌های TICK_FLAG_BUY یا TICK_FLAG_SELL را دارد و اندیکاتور با همین پرچم‌ها هر معامله را در ستون درست می‌گذارد.

متاتریدر ۴ چنین داده‌ای ندارد. در MQL4 تابعی برای خواندن تاریخچهٔ تیک‌ها نیست و حجم هر کندل فقط حجم تیکی است، یعنی تعداد دفعه‌هایی که قیمت در آن کندل عوض شده است. پس هر «فوت پرینت» روی متاتریدر ۴ تقریب است، نه فوت پرینت واقعی.

روی کدام نمادها معنا دارد؟

روی ابزارهایی که در بورس معامله می‌شوند و بروکر معامله‌های خود بورس را به متاتریدر ۵ می‌فرستد، مثل قراردادهای آتی و سهام. یک راه ساده برای فهمیدن اینکه نماد شما چنین داده‌ای دارد یا نه:

• در پنجرهٔ Market Watch روی نماد کلیک راست کنید و مشخصات آن (Specification) را باز کنید. اگر نمودار بر اساس قیمت آخر (Last) ساخته می‌شود، نماد بورسی است. اگر بر اساس Bid است، معامله‌های واقعی به متاتریدر نمی‌رسد.
• عمق بازار (Depth of Market) نماد را باز کنید. اگر فهرست معامله‌ها، با حجم و جهت، در آن دیده می‌شود، داده برای فوت پرینت هست.

فارکس و طلا: چرا فوت پرینت واقعی ندارند و جایگزین چیست؟

جفت‌ارزهای فارکس و طلای نقدی (XAUUSD) در متاتریدر خارج از بورس معامله می‌شوند. هر بروکر قیمت خودش را می‌دهد و هیچ فهرست مرکزی از معامله‌ها وجود ندارد. در متاتریدر ۵ این نمادها فقط تغییر Bid و Ask دارند. معاملهٔ واقعی، حجم واقعی و جهت سفارش بازار در آن‌ها نیست.

اندیکاتورهایی که برای فارکس «فوت پرینت» می‌کشند، معمولاً هر بالا رفتن قیمت را خرید و هر پایین آمدنش را فروش می‌شمارند. این روش تغییر قیمت پیشنهادی بروکر را می‌شمارد، نه معامله را. می‌تواند فعالیت بازار را نشان بدهد، ولی نباید آن را با فوت پرینت بورسی یکی دانست. اگر چنین اندیکاتوری می‌سازید، نامش باید همین را بگوید.

جایگزین‌های صادقانه:

• حجم تیکی و پروفایل حجم تیکی: برای دیدن اینکه قیمت در کدام سطح‌ها بیشتر وقت گذرانده است. توضیحش در ولوم پروفایل چیست؟ آمده است.
• دادهٔ بورسی همان دارایی: اگر بروکر شما قرارداد آتی طلا را با دادهٔ بورس به متاتریدر ۵ می‌آورد، فوت پرینت روی همان قرارداد واقعی است و می‌تواند زمینهٔ معاملهٔ طلای نقدی را نشان بدهد.
• الگوهای حجم در پرایس اکشن: بدون تفکیک خرید و فروش، که در پرایس اکشن ولوم تریدینگ توضیح داده شده است.

اندیکاتور فوت پرینت در متاتریدر ۵ چه می‌کشد؟

• کنار یا روی هر کندل، ردیف‌های قیمت با دو عدد Bid × Ask؛
• رنگ هر ردیف بر اساس دلتای آن، و علامت نقطهٔ کنترل؛
• ردیف‌های عدم تعادل با نسبتی که خودتان تعیین می‌کنید؛
• دلتای کل هر کندل زیر نمودار، و اگر بخواهید دلتای انباشته از آغاز جلسه؛
• هشدار وقتی دلتا یا عدم تعادل از حدی بگذرد.

دو تنظیم بیشترین اثر را دارند. یکی اندازهٔ هر ردیف است: چند تیک قیمت در یک ردیف جمع شود. ردیف خیلی ریز نمودار را شلوغ می‌کند و ردیف خیلی درشت جزئیات را می‌پوشاند. دیگری عمق تاریخچه است: خواندن تیک‌های چند روز گذشته کند است، پس اندیکاتور خوب فقط بازهٔ لازم را می‌خواند. اگر قرار است اکسپرتی بعداً بر اساس دلتا یا عدم تعادل معامله کند، اندیکاتور باید این عددها را در بافرهایش هم بنویسد، چون اکسپرت نوشته‌های روی نمودار را نمی‌خواند.

در سفارش اندیکاتور فوت پرینت چه بنویسیم؟

• نماد و نام بروکر، و اینکه نماد بورسی است (نمودار بر اساس Last) یا نه؛
• تایم‌فریم کندل‌ها و اندازهٔ هر ردیف قیمت؛
• آنچه باید دیده شود: Bid × Ask، دلتا، نقطهٔ کنترل، عدم تعادل و نسبت آن؛
• آغاز جلسه برای دلتای انباشته، به وقت سرور بروکر؛
• هشدارها، و اینکه بعداً اکسپرت لازم دارید یا نه.

سفارش را از صفحهٔ سفارش اندیکاتور و اکسپرت متاتریدر ۵ ثبت کنید. برای نمادهای فارکس، پیش از سفارش بپرسید که چه داده‌ای واقعاً در دسترس است. اندیکاتوری که روی دادهٔ ناموجود ساخته شود، فقط ظاهر فوت پرینت را دارد.

پرسش‌های رایج

اندیکاتور فوت پرینت برای متاتریدر ۴ هم هست؟

نسخه‌هایی هست، ولی متاتریدر ۴ معامله‌ها و جهتشان را ندارد. هر فوت پرینت روی آن از تغییر قیمت ساخته می‌شود و تقریب است.

فوت پرینت جهت بعدی قیمت را پیش‌بینی می‌کند؟

نه. نشان می‌دهد در هر سطح چه کسی با سفارش بازار فعال‌تر بوده است. همین اطلاعات در کنار سطح‌های مهم و روند کمک می‌کند، ولی به‌تنهایی سیگنال خرید و فروش نیست و هیچ اندیکاتوری سود را تضمین نمی‌کند.

فرق فوت پرینت با ولوم پروفایل چیست؟

ولوم پروفایل حجم را در یک بازهٔ زمانی، مثلاً یک روز، بر حسب قیمت نشان می‌دهد و خرید و فروش را جدا نمی‌کند. فوت پرینت همین کار را داخل هر کندل انجام می‌دهد و طرف معامله را هم جدا می‌کند.

منبع: مستندات رسمی MQL5 دربارهٔ تابع CopyTicks و ساختار MqlTick (پرچم‌های TICK_FLAG_BUY و TICK_FLAG_SELL).